Hạ Viện Mỹ chuyển bản luận tội Donald Trump lên Thượng Viện

Washington (MAS) – Hạ Viện Hoa Kỳ đã chuyển điều khoản luận tội của họ đối với ông Donald Trump lên Thượng Viện vào tối thứ Hai, đưa ra một hoàn cảnh lần đầu tiên một phiên toà Thượng Viện đối với một cựu tổng thống Hoa Kỳ.

Lần thứ 2 chỉ hơn 1 năm, 9 nhà quản lý luận tội Hạ Viện đã thực hiện một cáo buộc luận tội đối với ông Trump trong một sự chuẩn bị mang tính lễ nghi trên khắp Điện Capitol Hoa Kỳ nơi mà chỉ vài tuần trước một đám đông bạo động đã chiếm lấy toà nhà trong một cuộc tấn công chết chóc vào ngai toà của chính phủ Mỹ.

Đứng trước Thượng Viện, dân biểu Jamie Raskin, người quản lý luận tội hàng đầu và là một học giả về luật hiến pháp, chính thức thông báo cơ quan 100 thành viên mà các nhà quản lý đã chuẩn bị cho việc lãnh đạo việc điều tra cựu tổng thống. Sau đó ông đọc lớn bản điều khoản.

“Ông Donald Trump đã tham gia vào các tội ác và điều sai trái cao bằng việc kích động bạo lực chống lại chính phủ Hoa Kỳ”, ông nói, khi các thượng nghị sĩ lắng nghe cách thầm lặng.

Mặc dù việc chuyển giao và đọc cách chính thức bản cáo trạng sẽ đánh dấu phiên toà luận tội vô tiền lệ lần thứ hai của ông Trump, nhưng các nhà lãnh đạo Thượng Viện vào tuần trước đã trì hoãn lại các thủ tục trong vòng 2 tuần, để dành thời gian cho thượng viện suy xét các việc bổ nhiệm nội các của tổng thống Joe Biden trong khi bên bảo vệ ông Trump có thời gian chuẩn bị vụ việc của mình.

Vào Thứ Hai, ông Biden cho CNN biết phiên toà của ông Trump “phải diễn ra”, ngay cả khi các cơ hội là những người Cộng Hoà sẽ bỏ phiếu luận tội là mong manh.

Tuy nhiên, thời gian đảm bảo rằng những tuần đầu của thời tổng thống Biden sẽ được chiếm bởi phiên toà luận tội người tiền nhiệm của ông, một người, đã bị tước hết tài khoản Twitter, vẫn im lặng cách rõ ràng kể từ khi rời khỏi Nhà Trắng vào tuần trước.

Ông Raskin nói trong một thông cáo vào Thứ Hai là các nhà quản lý đã chuẩn bị “trình bày một chứng cứ ngoạn mục về các dữ kiện” mà bài diễn văn kích động của ông Trump với những người ủng hộ tại một cuộc gặp gỡ gần Nhà Trắng trong đó ông kêu gọi họ hãy “chiến đấu như hoả ngục” đã mở đường cho tình trạng bạo lực diễn ra sau đó.

Thượng Nghị Sĩ Patrick Leahy, người đọc bản luận tội ông Trump tại Hạ Viện ( J. SCOTT APPLEWHITE/POOL/AFP via Getty Images)
Thượng Nghị Sĩ Patrick Leahy, người đọc bản luận tội ông Trump tại Hạ Viện ( J. SCOTT APPLEWHITE/POOL/AFP via Getty Images)

Không giống như phiên toà đầu tiên của ông Trump, Thượng Nghị Sĩ Patrick Leahy, chủ tịch Thượng Viện, người ủng hộ tổng thống ở Thượng VIện, đã chỉ đạo từ phía sau bức màn, khi đảm nhận một vai trò được trao lần trước từ chánh án John Roberts.

Trong khi hiến pháp qui định rõ ràng là chánh án toà án tối cao giám sát một phiên toà luận tội tổng thống, thì hiến pháp không nói ai sẽ chủ sự cho các thủ tục đối với các quan chức khác, gồm cả các cựu tổng thống.

Ông Leahy, một người Dân Chủ bang Vermont, chỉ mới được công bố danh tánh gần đây, đã đóng vai trò là một thượng nghị sĩ phục vụ lâu năm nhất trong đảng, sau khi các nhà Dân Chủ có được quyền kiểm soát Thượng Viện vào đầu năm nay. Đầu năm nay, ông Leahy tham gia cùng với các đồng nghiệp Dân Chủ trong việc bỏ phiếu luận tội ông Trump ở hai điểm: lạm dụng quyền lực và phá hoại Quốc Hội.

Trong một thông cáo vào Thứ Hai, ông Leahy đã hứa là ông sẽ “không lung lạc khỏi hiến pháp và những qui định được tuyên thệ để quản trị phiên toà với sự công bằng, theo chuẩn của hiến pháp và pháp luật”.

Thượng Viện đã tiếp nhận bản luận tội khi những chia rẽ trở nên sâu sắc trong chính đảng Cộng Hoà về việc có luận tội ông Trump trong vai trò của ông là người kích động bạo lực ngày 6/1 tại Điện Capitol đã làm thiệt mạng 5 người hay không.

Không giống phiên toà lần đầu của ông Trump, những người Cộng Hoà đã chậm hơn trong việc đồng minh với sự bảo vệ ông. Một số thượng nghị sĩ Cộng Hoà, như Mitt Romney, đã nói ông tin là ông Trump đã thực hiện một sự xúc phạm không thể tha thứ, trong khi những người khác, gồm Mitch McConnell, nhà lãnh đạo thiểu số, đã ra dấu hiệu mở cho việc luận tội cựu tổng thống, sau khi ông đã đưa ra một chiến dịch vô căn cứ kéo dài nhiều tuần để lật đổ sự thất bại tranh cử của ông.

Nhưng họ là 2 trong số nhiều thượng nghị sĩ Cộng Hoà đã thể hiện sự cởi mở với việc luận tội ông Trump, một người rời khỏi cương vị trong tỷ lệ phê chuẩn thấp nhất về thời tổng thống của mình nhưng vẫn có được sự ủng hộ mạnh từ nền tảng Cộng Hoà.

Hạ Viện đã luận tội ông Trump vào đầu tháng này, trong một cuộc biểu quyết cảm xúc chính xác một tuần sau vụ bạo loạn Capitol. 10 Đảng Viên Cộng Hoà đã chung cùng với Dân Chủ ở Hạ Viện để luận tội ông Trump “với tội ác và sai trái cao độ”, biến ông thành tổng thống đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ bị luận tội 2 lần.

Các nhà quản lý luận tội Hạ Viện chuyển bản luận tội Donald Trump của họ lên Thượng Viện Hoa Kỳ, 25/01/2020 (Melina Mara/The Washington Post/Bloomberg via Getty Images)
Các nhà quản lý luận tội Hạ Viện chuyển bản luận tội Donald Trump của họ lên Thượng Viện Hoa Kỳ, 25/01/2020 (Melina Mara/The Washington Post/Bloomberg via Getty Images)

Nhưng khi thời gian qua đi và ông Trump rút khỏi sân khấu quốc gia, thì sự tức giận của Cộng Hoà đối với các hành động của ông đã phai nhạt. Trong những giờ sau cuộc bạo loạn, Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham, một người đồng minh mạnh của ông Trump, đã bác bỏ cách giận dữ về những hành động của tổng thống thời ấy. Nhưng trong những tuần sau, thì thượng nghị sĩ South California này đã lý luận cách mạnh mẽ chống lại việc luận tội và giúp kết nối ông Trump với một luật sư đại diện cho ông trong phiên toà luận tội sắp tới của ông.

Xuất hiện trên NBC vào Chúa Nhật này, Thượng Nghị Sĩ Mike Rounds, Cộng Hoà South Dakota, đã gọi phiên toà là “một điểm tranh cãi” vì nó sẽ không tạo ra kết quả là việc ông Trump bị truất phế khỏi cương vị. Khi gọi phiên toà là “ngớ ngẩn” và “phản tác dụng”, ông Marco Rubio của Florida nói vào Chúa Nhật là ông sẽ biểu quyết chấm dứt các thủ tục “ngay cơ hội đầu tiên tôi có”.

Nhà lãnh đạo đa số Thượng Viện là Chuck Schummer đã bác bỏ luận điệu là phi lý trong một bài nói vào thứ Hai, khi nói việc đó “sẽ chẳng có ý nghĩa gì đối với bất cứ ai là một tổng thống – hay bất cứ quan chức nào – có thể thực hiện một tội ác ghê tởm với đất nước chúng ta và rồi sau đó đánh bại các quyền lực luận tội của Quốc Hội bằng việc chỉ đơn giản là từ chức, để tránh mức độ đáng tội và một sự biểu quyết để làm cho họ không đủ phẩm chất trong cuộc đua tương lai”.

“Phiên toà sẽ tiếp tục diễn ra”, ông Schummer kết luận. “Đó là điều đúng hiến pháp chắc chắn và rõ ràng. Và nếu cựu tổng thống bị luận tội, thì sẽ có một cuộc bỏ phiếu để loại trừ phẩm chất của ông trong cuộc chạy đua tương lai”.

Âu Dương Duy (The Guardian)